روستاهای پایروند بیستون

روستاهای پایروند نشین در بخش بیستون عبارتند از :

 

 

داروَند (داروَن)

جلیلوَند (جیلَه وَن)

قلعه گاه(قِلاگَه)

قلعه علی(قُلالے)

تلخاب(تَلخہ)

زالوآب(زالے آو)

کُریزاغه(قُرزاخَه)

سراب برناج(سِراوے)

دریاچه

بَرناج

چشمه کبود(کنے کو)

چشمه کره(کنی کره)

سُنقر آباد(سُنُر آوا)

می باشد.

برخی از اهالی ایل پایروند در روستاهای :

قُروجنَک(محمد حسین اَخگری پیرغیبی)

کمجه(کَمِژه)

نازلیان 

چشمه سُهراب

ظلم آباد

نُجوبَران(نُوژی وَران)

قِشلاق محمدی, و شهربیستون  ، گاوپناه ،چالابه ,سه چِک,سیاه بید ,و روستاهای چَم چَمال , دینَور ,دُرود فرامان و... سکونت دارند.

 

جمعیت ایل پایروند کرمانشاه

جمعیت ایل پایروند تقریبا به طور میانگین حدود ۴۰/۰۰۰ چهل هزار نفر میباشد.

آثار باستانی,تاریخی و جاذبه های طبیعی, ورزشی ,گردشگری , تفریحی و اماکن مذهبی ,فرهنگی ,پایروند

آثار باستانی مهمی چون مجموعه تاریخی  بیستون(کتیبه داریوش کبیر,نقش برجسته بلاش,وقفنامه شیخ علی خان زنگنه,نیایشگاه مادی,گورستان پارتی پل قوزیوند,کاروانسرای شاه عباسی,مجسمه هرکول,صخره فرهاد تراش),مجموعه تاریخی طاق بستان(طاق بزرگ,طاق کوچک,سنگ نگاره اردشیر دوم ، درخت چنار کهنسال رَحمَت) در این منطقه قرار دارند.

میتوان به آثار دیگری چون:گوردخمه برناج,غارهای بیستون(غار شکارچیان,غار مرانار,غار مر آفتاب,غار مر تاریک ,غار مر دو در,غار مرخریل,غار مر حمام), غار آسانگران ,غار زیلو , غار قبه , غار آوه زا,غار مر طویله ,غار دو اشکفت,غار کنشت ,غار ملاورد,تپه قزانچی,تپه های کرتویج,تپه های گاکیه و سیاه بید,تپه های ده پهن ,شکارگاه خسرو پرویز وتپه مراد حاصل ,تنگه تاریخی بزار خانه,غار مر دیو,غار پراو(اورست غارهای جهان) , و... اشاره نمود.

سراب بیستون,سراب طاق بستان,سراب کنشت,سراب سرابله,سراب نجیوران,سراب برناج,سراب خضرزنده,سراب خضرالیاس و رودخانه های فصلی سلسله جبال پراو ,از مکانهای طبیعی و تفریحی این منطقه هستند.

کوه بیستون با بیش از 1200متر دیواره عظیم ترین دیواره سنگنوردی ایران و پنجمین دیواره جهان(اورست صخره های جهان) و قله پرآو با ارتفاع 3415متر از سطح دریا بلندترین نقطه استان در این منطقه قرار دارند.قله پراو جزو 1515قلل بسیارسخت و برجسته جهان میباشد.

 

امامزاده باقر(ع)بیستون,امامزاده ابراهیم(ع) طاقبستان ,امامزاده ابراهیم خلیل الله(ع) بقعه مطهرشان دراین منطقه هستند.

 

 

شعبه‌های ایل پایروند کرمانشاه

پایروند از چند تیره بزرگ و اصلی تشکیل شده است:

 

۱_کُل‌کُل‌میرشکار

۲_دلوژه یادلوجه

۳_زویار یا زِیار

۴_مافی

۵_بایوند

۶_ گرمسیری (گرمه سیری)

۷_نوژل

پــــــــــایــــــــــرونــــــــــد

\                        |                             /

                   دلوجہ                  ڪُل ڪُل                        زویار

 

سرداران ڪُل ڪُل اَمیران زیار

                                      بچیم و دیار طایفه ی میر شکار

 

زبان مردم ایل پایروند کرمانشاه

گویش  مردم این خطه پایروندی است.این گویش,  یکی از لهجه های  زبان  لکی می باشد 

 

 

موقعیت جغرافیایی منطقه پایروند

پایروند از شمال با دهستان کندوله ,ازشمال غربی با بیلوار(پشت دربند),از شمال شرقی با دینور, از شرق با چم چمال,از غرب و جنوب غرب با میان دربند,ازجنوب با شهر کرمانشاه,ازجنوب شرقی با درود فرامان همسایه است.

 

دین و مذهب مردم ایل پایروند کرمانشاه

دین مردم پایروند اسلام و مذهب آنان شیعه ۱۲ دوازده امامی وبرخی پیرو آیین اهل حق تیره آتش بیگی (به رهبری آقا سید نظام الدین مُشَعشَعی گَره بان)می باشند .

 

نقش پایروند در جنگهای جهانی

مردم رشید و سلحشور ایل غیور پایروند, در دوران جنگ های جهانی اول و دوم ,دلاوری ها ,رشادت ها , و نقش به سزایی داشته اند , و حملات مکرر و خسارت های زیادی را بر دشمن تحمیل کرده اند, بطوریکه حاکم وقت کرمانشاهان به مرحوم سردار صارو خان الفتی گلدسته لقب ضرغام لشگر را می دهد.ایستادگی مردم و کوه های این دیار باعث شده بود که منطقه پایروند به دست دشمن نیفتد.

بزرگان ایل پایروند کرمانشاه و...

مرحومان فقیدان سعید:

 

1_کدخدا شیرخان اَکبــرے قره قوینــــی(ملاوردی )

بخشدار پایرونـــد و بلوک دورود فرامان

2_کدخدا هاشم خان اُلفتــے گلدستــه ملقب به ضرغــــام لشگر.

3_سردار العشایر  نورالـه خان اَسدی چناره.

4_زنده یاد پـهــلــوان حاج یداله خان مُحبی 

5_زنده یاد کرم بگ خان محمدی 

6_زنده یاد کدخدا امان‌اله شهبازی کوچکله

7_زنده‌یاد صفرخان فرهادی چناره

8_زنده‌یاد کدخدا ابراهیم پاشایی گلدسته

9_زنده یاد کدخدا صفر رنجبر قُبه

10_ زنده یاد کدخدا حاج احمد پرویزی کنشتی

11_زنده یاد کدخدا عبدل محمد پرویزی کنشتی

12_زنده یاد کدخدا محمدحسین سلیمی کنشتی

13_زنده یاد کدخدا حیدرعلی محمدی سرابله

 14_زنده یاد کدخدا قاسم خان الفتی گلدسته

15_زنده یاد کدخدا درویش خان فرخی تیراندازه

16_زنده یاد کدخدا خیراله محمدی گلدسته

 17_ زنده یاد کدخدا خدامراد صفری طاویله

18_ زنده کدخدا صفرخان صیادی مانگ هلاتی

19_زنده یاد اله کرم آقایی زالوآبی(ملقب به اله کرم توپچی)

20_ زنده یاد محمودخان محمدی سرابله ملقب به محمودخان کلانتر

21_زنده‌یاد کدخدا بگلر خسروی تیراندازه

22_زنده یاد کدخدا خسرو عظیمی دوچشمه

23_زنده یاد کدخدا علیجان عزیزی چناره

24_زنده یاد کدخدا لطفعلی سالیمه

25_زنده یاد کدخدا فرخ غلامی (نظام آباد)

26_زنده یاد کدخدا عاله اکبری(پادروند رومشکان)

27_زنده یاد کدخدا حاج علی‌اله بیاتی(دره شهر)

28_زنده یاد کدخدا نقدعلی اقایی(جمشیدآباد دره‌ شهر)

29_زنده یاد کدخدا شیخعلی اعظمی(پایهلان بدره)

30_زنده‌ یاد کدخدا علی‌اکبر اخگری پیرغیبی

31_زنده یاد کدخدا محمدعلی ایزدی خلکی

از بزرگان ایل غیورپایروند هستند.

 

البته ایل سلحشور پایروند ،بزرگان زیادی داشته و دارد, در اینجا فقط نام بزرگان مشهور و سرشناس را متعلق  به سنوات نه چندان دور ذکر کردیم. 

 

مختصری درباره پایروند

بر مبنای تقسیمات کشوری ، مصوب مجلس شورای ملی ، مورخ ۱۳۱۶/۱۰/۱۹ یکشنبه ، پایروند با مرکزیت دهکده باستانی کنشت به عنوان یکی از دهستان های استان پنجم "کرمانشاهان" به حساب آمده و شامل ۱۶ روستا به قرار زیر است : 

 

 

(به ترتیب حروف الفبا) 

 

"بلین ، پیرغیب ، تلخاب ، تیراندازه ، جلیلوند ، داروند ، زالوآب ، طاویله ، قبه ، قره قوین ، کریزاغه ، کنشت ، کوچکله ، گلدسته ، مانگ هلات ، ملاورد"

 

در حوالی سالهای ۱۳۵۲ هـ.ش تعداد ۱۰ روستای تنگه کنشت دهستان پایروند ، به دلیل داشتن حصاری کوهستانی و دارا بودن شرایط خاص موقعیت استراتژیک نظامی ، به اجبار از طرف حکومت وقت با پرداخت وجهی محقر به مردم توسط ارتش خریداری شده و تا به حال منطقه نظامیست . فروش اراضی و خروج مردمان از این روستاها باعث شد که سندیت منطقه پایروند به لحاظ وسعت جغرافیایی از درجه اعتبار ساقط شود زیرا روستاهای تلخاب ، جلیلوند ، داروند ، زالوآب جزء دهستان چمچمال شدند اکنون روستای ملاورد جزء دهستان میان‌دربند و روستای کریزاغه نیز جزء دهستان کندوله است.

در حال حاضر نیز دهستان پایروند شامل ۱۰ روستای متروکه میباشد اما این ظاهر قضیه میباشد ، باطن قضیه چیز دیگری میگوید

ذکر این نکته‌ی بسیار مهم ، ضروری است که تعداد بسیاری آبادی در همسایگی روستاهای دهستان پایروند هستند که به طور مطلق از ایل کهن پایروندمافی هستند ؛ اما در تقسیمات جغرافیایی ، جزء دهستانهای مجاور محسوب شده اند.

در این مقوله ، اگر بخواهیم فقط مختص به کلان ایل پایروندمافی مستقر در کرمانشاه بحث کنیم باید بگوییم این مردم آزاده ، علاوه بر استملاک و اسکان در بیش از ۴۰ روستای یکپارچه ، تحت عنوان پایروندمافی از کالبد جغرافیایی خویش گذر کرده و حوزه استقرار و زیستگاه آنان به طور طبیعی و ناخواسته به سمت ولایات اطراف گسترش یافته و از مرز ۴۰روستا عبور کرده است.

 

روستاهایی که از ایل پایروند میباشند و جزء دهستان میان‌دربند هستند عبارتند از : 

(به ترتیب حروف الفبا)

 

تکیه ، چشمه‌باغ ، چناره ، خانه خدا ، خلک سفلی ، خلک علیا ، دوچشمه ، سرابله ، سه‌چشمه ، شیرعلی ، ملاورد ، نظام آباد

در صفحه ۹۵کتاب تاریخ زبانهای ایرانی و جغرافیای گویشها و لهجه های کرمانشاه تالیف دکتر اردشیر ذوالفقاری سرخه‌لیژه(ریاست محترم اداره ثبت احوال کرمانشاه)توضیحی منوط به دهستان میان‌دربند ارائه شده که اشاره مستقیم به پایروند بودن روستاهای مزبور دارد به شرح زیر :

"این دهستان در شمال غربی کرمانشاه و در مسیر جاده کرمانشاه_سنندج واقع است. تعدادی از روستاهای آن در مسیر جاده کرمانشاه روانسر واقع شده است.

لهجه مورد تکلم مردم این ناحیه کردی کرمانشاهی است ؛ اما روستاهای مسیر قزانچی به طرف سرابله یا همان جاده قدیم کامیاران که در قسمت شرقی جاده و اکثراً در حاشیه کوه هستند ، مانند روستاهای دوچشمه ، چشمه‌باغ(کانی باغ) ، چناره ، خانه‌خدا ، خلک و... به لهجه پایروندی تکلم میکنند؛ این روستاها به روستاهای پایروند پشت معروفند"

 

در دهستان میان‌دربند ۹۵ روستا وجود دارد که از این تعداد ، ۱۲ روستا به طور خالص از ایل پایروند هستند 

این مردم سلحشور علاوه بر نواحی مذکور در روستاهای :

احمدوند ، توللی ، عمله تازه آباد ، عمله سفلی ، عمله علیا ، تپه افشار ، سیاه چقا ، حجت آباد(خضرالیاس) ، کثیرآباد ، خانم آباد ، میمون آباد(محمودآباد) ، تبرآباد ، قزانچی و... سکونت دارند؛ بزرگترین روستای این منطقه ، قزانچی میباشد که بالغ بر ۵۰درصد ساکنین آن از ایل نامدار پایروندمافی هستند.

 

روستاهایی که از ایل پایروند میباشند و جزء دهستان چمچمال هستند عبارتند از : 

(به ترتیب حروف الفبا)

تلخاب ، جلیلوند ، داروند ، زالوآب ، چشمه‌کبود ، چشمه‌کره ، سراب برناج ، قلعه علی ، قلعه گاه 

اهالی این روستاها به پایروند بیستون معروف هستند

علاوه بر این مناطق در سایر قریه‌های بخش بیستون و دهستان چمچمال پراکنده اند از جمله روستاهای :

برناج ، دریاچه ، کمیجه ، نازلیان ، چشمه‌سهراب ، قشلاق محمدی ، ظلم‌آباد علیا و سفلی ، نجوبران ، آزان وازان و...

بزرگترین تجمع گاه اینان سنقرآباد است که بیش از ۸۵ درصد از ایل جلیله پایروند هستند عده قابل توجهی نیز در شهر بیستون سکنا گزیده اند.

گستره جغرافیایی طوایف مافی ایل پایروند در بیلوار و دینور

زامله ، سرزامله ، وزمله ، کالیان سفلی ، کالیان وسطی ، کالیان علیا ، هرتکه ، قلعه اله قلی خان ، باتمان 

کریزاغه ، گرماب ، قروجنک سفلی ، قروجنک علیا ، سرچیمن ، سیاه خانی ، خلیل اله ، کرتویج علیا ، امیر آباد ، پیرقاسم ، علی آباد و...

 

🖊نگارش : #دانیال #اکبری #گلدسته

 

🔻منابع

 [ ۱ ] #فرهنگ‌جغرافیایی‌ایران‌جلد‌۵

[ ۲ ]#کردوپراکندگی‌اودرگستره‌ایران‌زمین

[۳] #لغت‌نامه‌علی‌اکبردهخدا

[۴]#تاریخ‌زبانهای‌ایرانی‌وجغرافیای‌گویشها‌ولهجه‌های‌کرمانشاه

[۵] #ویکی‌پدیا

میرزا حسینقلی خان نظام السلطنه مافی پایروند شناسنامه ایل پایروند است که خود از ایل پایروند بوده و در اسناد و خاطراتش اینگونه نوشته است :

 

طایفه ی مافی از ایلات لرستان بوده اند مشهور به بایروند(پایروند درست است).

تا اینجا نتیجه میگیریم که طایفه مافی یکی از طوایف زیر مجموعه ی ایل پایروند میباشد.

ادامه ی نوشته ی نظام السلطنه↧↧↧

بعد از آنکه صفویه طایفه فیلی را در لرستان حکومت دادند بر این طایفه تمکین از روسای فیلی شاق آمد و در قشلاق به خوزستان و از طریق رامهرمز و کهگیلویه به فارس مهاجرت کردند و تا به سلطنت رسیدن خاندان زندیه به شغل دیوانی و سپاه گیری گرایشی نداشتند و به زراعت و دامداری می پرداختند.

با روی کار آمدن خاندان زند به علت همزبانی و همریشگی این طایفه بنای همکاری و همراهی با کریم خان زند را گذاردند و این همبستگی تا زمان زکی خان زند ادامه داشت.

در تمام جنگها و محاربات ایل مافی پایروند ، دوش به دوش زندیه شرکت می جست بطوریکه برای نشان دادن یگانگی و برادری اصطلاح( شمشیر زند و مافی) در فارس معمول بود این وحدت تا به حکومت رسیدن زکی خان زند پا بر جای بود.

زکی خان به علت رفتار ناهنجار و شرابخواری و ظلم و ستمی که بر مردم روا می داشت و به خصوص به سبب رفتار وحشیانه ای که نسبت به یکی از سادات و خانواده وی اعمال داشت شبی در ایزد خواست اصفهان به دست دو تن از سردارانش کشته شد.

این دو سردار از ایل مافی پایروند بودند : ١_ خانعلی خان ٢_ بابا خان

این دو سردار بلافاصله گریخته یکی به روم آن زمان و دیگری به کوه های نهاوند متواری گردیدند چند تن دیگر از اقوام نیز بلافاصله ایل را کوچانیده و آواره گشتند.

این گریز و اختفا تا زمان آغا محمدخان قاجار و استقرار او در تهران ادامه داشت.

پس از به سلطنت رسیدن وی ایل مافی پایروند به فارس مراجعت کرده ، به زراعت مشغول شدند؛ در این زمان صلاح دولت وقت در کوچانیدن تعدادی از ایلات فارس بود ، بنابراین امر به کوچانیدن تمامی طایفه مافی پایروند و زند از خاک شیراز شد در نتیجه این اقدام ، ایل مافی پایروند به کلی به دشت قزوین ، نهاوند ، ملایر ، تویسرکان و کرمانشاهان منتقل گردید.

(برگرفته از کتاب زندگی نامه سیاسی ،خاطرات و اسناد میرزا حسینقلی خان نظام السلطنه مافی پایروند به کوشش معصومه مافی ـ منصوره اتحادیه"نظام مافی")

گستره ی جغرافیایی

ایل پایروند ـ مافی

در سراسر ایران

 


 

 

استان کرمانشاه

الف)شهرستان کرمانشاه

دهستان پایـــروند

طاویله ـ مانگ هلات ـ بلین ـ قُبه ـ قره قوین ـ گلدسته ـ کنشت ـ پیرغیب ـ کوچکله ـ تیراندازه

دهستان میان دربنــد

چشمه باغ ـ دوچشمه ـ سه چشمه ـ چناره ـ خانه خدا ـ نظام آباد ـ خلک بالا ـ خلک پایین ـ شیرعلی ـ سرابله ـ تکیه

 

دهستان درود فــرامــان

پایروند ـ گاو پناه ـ سیاه بید سفلی


 

ب ) شهرستان هـرسـین

دهستان چمــچمال

داروند ـ جلیلوند ـ تلخاب ـ زالوآب ـ قلعه گاه ـ قلعه علی ـ چشمه کبود ـ چشمه کره ـ دریاچه ـ سراب برناج ـ برناج ـ سنقرآباد ـ نازلیان ـ کمجه ـ چشمه سهراب ـ ظلم آباد ـ نجوبران

 


 

ج ) شهرستان صحــنه

دهستان کندولـه

کریزاغه ـ قروجنک علیا ـ قروجنک سفلی ـ گرماب ـ سیاه خانی ـ سرچمن ـ زامله ـ سر زامله ـ خلیل الله ـ کرتویج علیا ـ کرتویج سفلی


 

د ) شهرستان سرپل ذهــاب

قره بلاغ شیخ مراد ـ قره بلاغ اعظم ـ دستک ـ زرین جوب ـ قراویز

 


 

استان ایـــلام

الف ) شهرستان دره شهر ـ سیمره

جمشیدآباد ـ پلنگ آباد ـ سرگچله ـ بسطام آباد ، وحدت آباد ، فاضل آباد ، دشت آباد

ب ) شهرستان بــدره

دهستان دوستان :

پایهلان (متروکه)

شهرک ولیعصر

ج ) شهرستان شیروان و چرداول

 

دراشکفت

 


 

استان لرستان

الف)شهرستان رومشکان

۱-پادوند علیا

۲-پادروند وسطی

۳-پادروند سفلی

 

ب)شهرستان بروجرد

۱-دلی آباد


استان همدان

الف)شهرستان نهاوند

۱-شهر فیروزان

۲-روستای ازنهری : با نام خانوادگی پایروند و بایروند

۳-روستای سعدوقاص

۴-روستای گنبدکبود

۵-کهریز صفی خانی : با نام خانوادگی پایروند

۶-کهریز سلیم

۷-کهریز جمال

ب)شهرستان تویسرکان

۱-روستای فریازان : با نام خانوادگی پایروند

 

ج)شهرستان همدان

۱-روستای چشین

۲-روستای خاکو

۳-روستای اورو


 

استان کردستان

الف)شهرستان قروه

۱-شهر قروه : با نام خانوادگی پیروندی(پایروندی)


 

استان آذربایجان غربی

الف)شهرستان سلماس

۱-روستای مافی کندی


 

استان قزوین

۱-شهر قزوین

۲-زاغه

۳-حلال آباد

۴-تازه آباد

۵-میانکوه

۶-کوندج(کهندژ)

۷-قزانچال

۸-باقرآبادکُرد

۹-مالی آباد

۱۰-بهرام آباد

۱۱-پاپلی علیا

۱۲-پاپلی وسطی

۱۳-شیشه قلعه(حاجی آباد)

۱۴-تنتک

۱۵-بزمگرد

۱۶-زرین آباد

۱۷-قشلاق مرانلو

۱۸-ککین

۱۹-شهر ارداق

۲۰-اسماعیل آباد

۲۱-حسن آباد


 

استان تهران


 

استان آذربایجان شرقی


 

استان خراسان شمالی


 

استان قم


 

استان خوزستان


 

این ایل بزرگ ,با هم نسبت فامیلی و خویشاوندی دارند. و مراسمات فاتحه و ختم را با حفظ آداب و رسوم بسیار با شکوه برگزار میکنند.

کوهستان در بین این مردم جایگاه ویژه و مقدسی دارد بطوریکه هر نقطه مانند کوچه و خیابان نامهایی باستانی و زیبا دارد.

بعد از سال۱۳۵۲هجری شمسی که ده روستای تنگه کنشت به منطقه نظامی تبدیل شدند, روستاهای پایروند جزو دهستانهای اطراف شدند.

 .چون تنگه کنشت دقیقا در مرکز جغرافیایی منطقه پایروند قرار داشت و فاصله بین روستاها به خاطر سلسه کوه های پرآو زیاد بود با متروکه شدن این روستاها فاصله زیادتر شد, و در نتیجه پایروند از نقشه سیاسی حذف شد. و روستاهای پایروند پراکنده شده و هر کدام جزو جایی شدند.

روستاهای تنگه کنشت  خالی از سکنه شدند.البته در زمان جنگ ایران و عراق دوران ۸سال دفاع مقدس بعضی از مردم برخی از روستاها برگشتند.

روستاهای پایروند بیستون ,جزو چم چمال و دینور شدند.

روستاهای پایروند قزانچی جزو میان دربند شدند.

بعضی از روستاها جزو درود فرامان و بخش مرکزی کرمانشاه شدند.

بلوک درودفرامان در گذشته زیر نظر  بخشداری ناحیه پایروند بوده است.

 

پایروندها

کوهستان عظیم پرآو باعث شده است که بین روستاها فاصله بیفتد و پایروند به ۳قسمت تقسیم شود .بطوریکه اگر یک نفر از یک شخص پایروندی بپرسد شما کجایی هستید؟و اگر شخص پایروندی در جواب بگوید :پایروندی هستم,اگر شخص سؤال کننده با منطقه پایروند آشنایی داشته باشد ممکن است بپرسد :کدام پایروند؟یا بپرسد پایروند کجا؟ و شخص پایروندی باید در پاسخ یکی از این جوابها را بگوید:

۱_پایروند تنگ کنشت(ڪُل ڪُل)

۲_پایروند بیستون(دَلوجه)

۳_پایروند میان دربند یا قزانچی(زیار).

 

روستاهای پایروند تنگ کنشت

تنگه کنشت شامل 10 روستا بوده که اکثراً از طوایف 

ڪُل ڪُل هستند:

۱_طاویلہ

۲_مانگ ھلات (مانگلات)

۳_ بلین

۴_قبہ (قُوهَ)

۵_قره قوین (قره قون)

۶_گلدستہ (کولسہ)

۷_کنشت (کنژ)

۸_پیرغیب (پیرخُو)

۹_کوچکلہ (کوش کله)

۱۰_تیراندازه (تیراَنازه)

این روستاها به دلیل داشتن  حصاری کوهستانی و دارا بودن موقعیت استراتژیک نظامی در سال 1352هجری شمسی توسط رژیم شاهنشاهی خریداری شده و تا به حال منطقه نظامیست هم اکنون این روستاها متروکه به حساب می آیند و غالب مردم این روستاها در محله های نیمه ی شمالی شهر کرمانشاه در شهرک های:

باغ اَبریشم (تازه آباد)

هَشت هِکتاری(جنوب باغ اَبریشم)

سُرخه لیژه

رودکی

شهرک معلم

مراد حاصل(بلوار)

تعاون

چقاکبود

حِکمت آباد یا شهرک فَجر(قلا:قلعه حکیم باشی)

, کرناچی

خسرو آباد(غرب شهرک آناهیتا)

گاوبنده(شهرک شهید عسگری)

آبادانی و مَسکن

کارمندان

نَصر

جهاد

جوادیه

زینبیه

ده پهن,(شهرک شهید محمدی)

طاق بُستان

جاده قدیم تهران

پردیس تکاور(تنگه)

ظَفَر

دانش,نوکان

هوانیروز(حسین آباد)  سکنا گزیده اند ؛ البته مردم اصیل پایروند در سایر نقاط و جاهای دیگر شهر هم سکونت دارند اما محل تجمع اصلی آنان مکانهایی بود که ذکر کردیم.

 

روستای ملاورد(بخش مرکزی کرمانشاه)

ملاورد یکی از روستاهای پایروند است محصور شده توسط کوه های : وِزمان(فَرخ شاد) ,قلعه گبری , مِلَه خِرسَه ری , مِلَه کنی باخ ,مِلَه قزانچی ,پلنگ کُشیا, صنوقه .

این روستا در انتهای تنگه ملاورد در شمال غربی شهرک آناهیتا(شهرک شهید باهنر ) واقع شده است,که اهالی آن(خاندان اکبرے قره قوینے) از طوایف ڪُل ڪُل می باشند,این روستا هم اکنون جزو دهستان میان دربند بخش مرکزی شهر کرمانشاه می باشد. و تعداد 12 خانوار در این روستا ساکن هستند.

 طوایف قدیمی این روستا عبارتنداز:

رستمی(اسماعیلی)ویسی ,کرمی ,قربانی , پادگانه , پادیر، آذر ,مرادی ، صادقی ، اکبری گوهرچقایی ، ملاوردی.

طوایف قدیمی که در بالا ذکر کردیم هیچ کدام هم اکنون در روستای ملاورد سکونت ندارند.

مالک این روستا شخصی به اسم میرزا علی آقا ملاوردی بوده است.

روستاهای پایروند قزانچی(پایروند میان دربند)

روستاهای پایروند قزانچی عبارتند از:

 

چشمه باغ(کنی باخ)

دوچشمه(دو کنی)

سه چشمه(سه کنی)

چِناره

خانه خدا

نِظام آباد(رَشیل)

خِلِک بالا

خِلِک پایین

شیرعلی

تکیه

سرابله

علاوه بر این روستاها این مردم سلحشور در روستاهای میان دربند:

 تَوَللی,تَبرآباد,حُجت آباد(خِضراِلیاس),اَحمدوند,عَمله دو دانگی ,عَمله چهاردانگی,تازه آباد,کَثیر آباد خانم آباد,محمودآباد(میمون آباد),سیاه چقا, تپه اَفشار ,شهرک قَزانچی و دوآب سکونت دارند.

 

مختصری درباره 10روستای پایروند تنگ کنشت


 

 طاویله

 

طاوی نام درخت است احتمالاً در کوه های این روستا درخت طاوی وجود دارد,این روستا دو چشمه به نامهای میوله(چشمه کوثر) و تورگه دارد.

اهالی این روستا از زیر مجموعه طایفه دلوجه می باشند.و به 2 طایفه حیدر بگ و فیروز بگ تقسیم می شوند.

این روستا در ورودی تنگه کنشت قرار دارد از شرق با مانگ هلات از شمال با قبه و از شمال غربی با قره قوین همسایه است. 

مرز بین روستاهای قبه ،قره قوین و طاویله جایی به اسم (دُم هُشتُر خان) است.

طوایف این روستا عبارتند از:

صفری طاویله ، کدخدایی طاویله ، الماسی ، پروینی، دارابی ، میرویسی ، کوچکی طاویله ، اخگری طاویله ، احمدی ، یاری ، رنجبر ، محمدی ، صادقی طاویله ، صادقی‌مجد.


 

مانگ هَلات

 

این روستا در بین کوه مرتفع پرآو و کوه واسه(ظفر) قرار گرفته, مانگ در زبان کردی به معنای ماه , و هلات یعنی بر آمد هنگامی که شب ماه در بین دو کوه پراو و کوه واسه رؤیت شده اهالی روستا گفته اند :مانگ هلات ,یعنی ماه برآمد.

مردم این روستا آب آشامیدنی خود را از  آب چشمه های طاق بستان تأمین می کرده اند.

این روستا از سمت مغرب با روستای طاویله همسایه است.

طوایف این روستا عبارتند از:

صیادی مانگ‌هلاتی ، محمودی مانگ‌هلاتی ، اکبری مانگ‌هلاتی ، کرمی مانگ‌هلاتی ، کریمی مانگ‌هلاتی ، شهبازی مانگ‌هلاتی ، آقایی مانگ‌هلاتی ، بابایی مانگ‌هلاتی ،سلیمی مانگ‌هلاتی ، کاظمی بلینی ، قنبری ، خسروی ، موسایی مانگ‌هلاتی ، رستمی مانگهلاتی


 

بَلیــن

 

بَل در زبان کردی یعنی بلند,بزرگ,برآمده,ایستاده ,در شرق این روستا کوه پراو واقع شده که بلند و بزرگ ایستاده است.مکانی به اسم سره در این روستا وجود دارد که چند چاه آب پرآب دارد.

به روایتی سره اولین آبادگاه و تجمع گاه طایفه کُل کُل بوده است.

این روستا از شمال با تیرندازه و از غرب با روستای قبه همسایه است.

طوایف این روستا عبارتند از:

سادات حسینی ، رستمی بلینی ، رستمی‌طاویله ، محمدی قُبه, کرمی بلینی ,یاری ، محمودی ، فرجی.


 

قُبــــه

 در لغت نامه دهخدا اینگونه آمده است :

[ق ُ ب بَ ] (اِخ) دهی است از دهستان پایروند بخش مرکزی شهرستان کرمانشاهان در 16000 گزی شمال خاوری کرمانشاه و 6000 گزی شمال شوسه کرمانشاه به تهران واقع است.

دشت ، سردسیر معتدل است؛ سکنه ی آن 20 تن و آب آن از چاه است؛محصول آنجا غلات دیمی ، لبنیات و شغل اهالی زراعت و گله داری است؛ عده ای در تابستان برف به شهر حمل مینمایند؛ راه فرعی به شوسه دارد.

(از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5 )۰

قپه یا قته در زبان کوردی و لکی به معنای برجستگی,برآمدگی میباشد. این روستا در دامنه یک تپه برجسته واقع بوده است.

این روستا کم جمعیت ترین و کم وسعت ترین روستای پایروند است.

مردم این روستا از چاه آبهای سَره روستای بلین آب آشامیدنی خود را تامین نموده اند.

این روستا از غرب با قره قوین ,از شمال با کوچکله ,پیرغیب,ازشمال شرقی با تیراندازه ,ازشمال غربی با کنشت,  و از شرق با روستای بلین همسایه است.

طوایف این روستا عبارتند از:

گلدسته ، پاشایی ، ناصری‌گلدسته ، رنجبرقُبه ، شیخی قُبه ، ناصری‌قُبه 

خاندان گلدسته و رنجبرقُبه  از یک نسل هستند مشهور به طایفه صالح

خاندان شیخی قُبه و محمدی قُبه از یک نسل هستند مشهور به طایفه گِله‌ی

گله و صالح برادر بوده‌اند.

خاندان گلدسته از نسل حاج پاشاخان(پاشا مه‌عی خان=پاشا فرزند مهدی خان) هستند و پاشاخان داماد عسکرخان گلدسته بوده است این خاندان به دلیل نسبت خویشاوندی با مردمان  گلدسته در زمان گرفتن شناسنامه  نام خانوادگی گلدسته را انتخاب نموده اند. البته اوایل با نام خانوادگی یوسفی اشتهار داشتند.

پاشاخان فرزند مهدی خان میباشد

فرزندان پاشاخان عبارتند از :👇

۱-محمدخان : (محمدعلی پاشایی)

۲-حیدرخان : (حسین خان ناصری)

۳-کاظم خان : ( اعتضاد ، مرتضی و بهروز گلدسته)

۴-باقرخان ، (نجف خان ، غضنفر ، مظفر و علی عسکر گلدسته)

۵-عباس خان : (کیومرث ، شاهمراد ، علی‌یاور ، هوشنگ ، ستار و میلادگلدسته)

۶-حاج فتح اله : (پرویز ، جهانشاه و جواد گلدسته)


 

قَــره قویـــــن

 در لغت نامه دهخدا اینگونه آمده است :

[ق َ ر َ ق ُ ی ُ ] (اِخ) دهی از دهستان پایروند بخش مرکزی شهرستان کرمانشاهان واقع در 17 هزارگزی شمال کرمانشاه و 4 هزارگزی جنوب کنشت.

موقع جغرافیایی آن دامنه و سردسیر است. سکنه ی آن 140 تن. آب آن از چاه و سراب کنشت و محصول آن غلات دیمی لبنیات و شغل اهالی زراعت و گله داری است . راه مالرو دارد و تابستان از طاقبستان اتومبیل میتوان برد.

(از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5)

به روایتی در این روستا همیشه دعوا و درگیری,جنگ وجدل وجود داشته است, قو (قال و قوی)در زبان کردی به معنای داد و فریاد در زمان جنگ است

این روستا در دامنه کوه قبا زرد واقع بوده است.

این روستا از غرب با گلدسته و از شرق با قبه همسایه است.

این روستا تقریبا در مرکز تنگه کنشت قرار گرفته است.

بین این روستا و روستای قبه یک قبرستان قدیمی به اسم جِنان دَره وجود دارد که قبرستان مشترک 10روستای تنگ کنشت است و جزو زمین هیچ روستایی به حساب نمی آید.

طوایف این روستا عبارتند از:

الفتی گلدسته ، فلاحی قره‌قوینی ، اسدی گلدسته ، محمدی گلدسته ، گلدسته ،  عباسی قره‌قو‌ینی ، شرفی قره‌قوینی ، محمدی قره‌قوینی ,حاتمی قره‌قوینی ، باباخانی قره‌قوینی ، منوچهری قره‌قوینی ، گلچین , کوچکی ,شهبازی قره‌قوینی ,آقایی قره‌قوینی(آقایی‌فرد) ، اکبری قره‌قوینی,عسگری قره‌قوینی, , کرمی, دارائی, درخشان پور,  رضایی دوچشمه , جعفری ، ملکی ،فرامرزی ، نوری ، سروشی قره‌قوینی 


 

گُـلـدسـتـــه

 در لغت نامه دهخدا اینگونه آمده است :

گلدسته . [ گ ُ دَ ت َ] (اِخ) ده کوچکی است از دهستان پایروند بخش مرکزی شهرستان کرمانشاهان ، واقع در 21 هزارگزی شمال کرمانشاه و 3 هزارگزی باختر قره قوین دارای 20 تن سکنه است .

(از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5).

این روستا به زبان کردی کـولَسَــه تلفظ می شود.در این روستا تپه ای باستانی به اسم نقاره خانه وجود دارد که برج دیده بانی و مناره( گلدسته) داشته است 

مردم این روستا آب آشامیدنی خود را از قنات(کهریز) و چشمه ای به نام کنی سُور  تامین می کرده اند.

در جنوب این روستا کوهی به اسم چَرخَلان وجود دارد که ادامه کوه وِزمان(فرخشاد) می باشد  چرخ یک نوع پرنده از خانواده شاهین می باشد که در کوه چَرخَلان وجود دارد.

این روستا از سمت مشرق با روستای قره قوین همسایه است.

طوایف این روستا عبارتند از:

اکبری‌گلدسته,دلاورگلدسته ، الفتی,‌گلدسته ،پاشایی گلدسته فتحی ,نظری,حیدری ,ناصری ,محمدی ,اسدی,میرزایی ,صادقی, روشنی,صفری گلدسته,رضایی گلدسته ، سروری, مرادی ,رستمی ملاوردی ,کرمی قره‌قوینی, رنجبرگلدسته ، ,عینی ,شباب , صفایی , حقی ،گلدسته

بعضی از طوایف این روستا از لکهای منطقه جلالوند روستای بایَوَند هستند که به این منطقه مهاجرت نموده اند.


 

کِـنِـشــــت

 

این روستا به زبان محلی اهالی کِـنِــژ تلفظ می شود.

این روستا از بین ده روستای تنگه کنشت قدیمی ترین روستاست.کنشت در لغت به معنای عبادتگاه می باشد.

در این روستا درخت مقدسی به نام پیر چنار وجود دارد که مورد احترام است.این روستا در دامنه کوه روئین واقع بوده است.

این روستا دارای زیبایی بسیار و باغات چشمه های آب معدنی فراوان است. به روایتی یکی از مکانهای تفریحی خسرو پرویز ساسانی بوده است.

عده ای از اهالی قدیمی این روستا بنا به دلایلی به روستای تمرگ شهرستان هرسین مهاجرت نموده اند.

طوایف این روستا عبارتند از:

پرویزی,سلیمی, یاری  ,سادات اسماعیلی, سادات پاکرو ,رحیمی  ,غلامی ,قزوینی,غلام ویسی ,سروری ,برادری ,براکی ,میرزایی, امیری , شاه تقی , رستمی ,قبادی ,فرهادی, عزیزی  , بابامرادی , محمدی ,رهواری ,ملکی,آقایی ,خسروی , احمدی , قادری ، خاتم نیا ، حاتمی ، شعبانی ، رضایی ، نجفی ، فرامرزی ، عظیمی ، تیموری ،  کنشتی


 

پـیــرغـیـب

 

بنا به روایت بزرگان قدیمی این روستا ,یک مرد پیر با ایمان که

مورد احترام اهالی بوده از دیده ها محو می شود.

این روستا وسیع ترین زمین را از بین10روستای تنگ کنشت را دارد.

در این روستا چند تپه ماهور وجود دارد که به آنها کوکل گفته می شود.

طوایف این روستا عبارتند از:

مرادی,خانی,ملکی,جهانگیری,اعظم پور, صمدی ,رمضانی ,فرامرزی,فرهادی,کریمی,نیکزاد,اخگر,اخگری,خسروی,فتحی ,نوروزی ,شکری ،سروش ,درخشان ,ویسی، محمدی  ، گلچین ، میری ، شاهمرادی ، حاتمی پیرغیبی ،حیدری ، دلیری ، اسماعیلی ، پیرغیبی


 

کـوچکَـــله

 

یعنی کوچ راهه(راه کوچ کردن) ایل پایروند در فصل بهار از راه این روستا به ییلاق کوچ نموده اند.این روستا در دامنه کوه سیفله (سیف اللّه) واقع بوده است.

این روستا از جنوب با قبه از شرق با تیراندازه از غرب با پیرغیب از جنوب شرقی با بلین همسایه است.

چند خانوار از دودمان شهبازی کوچکله در استان ایلام سکونت دارند.

طوایف این روستا عبارتند از:

شهبازی کوچکله ، مرادی کوچکله ، مرادی دهقان ، سنجری کوچکله ، بیابانی کوچکله ، میرزایی, باقری کوچکله ، امیری نیا کوچکله ، تمله, گلشنفر, اله‌وردی,  نامداری کوچکله,صادقی , کرمی ، شریفی ، فولادی کوچکله


 

تیـــراَندازه

 

پیشینیان این روستا تیراندازان قدر و قهاری بوده اند.

روستای تیراندازه و روستای بلین در گذشته یک روستا بوده اند که بعدها از هم جدا شدند.

این روستا از غرب با کوچکله از جنوب با بلین همسایه است.

طوایف این روستا عبارتند از:فرخی,محمدی,رستمی,پاشایی,یاوری,اسماعیلی,قهرمانی, نوروزی‌کوچکله,خسروی, نصیری , علیخانی , نادری ، داوودی, براتی ، تیرانداز ,تیراندازه